HomeFind HelpGardenResearchWho We AreJournal & RemembranceEventsPartner with usPrivacy PolicyLegal NoticeInstagram
Znajdź pomoc · Polska

Po stracie dziecka w Polsce

Sprawdzone informacje dla rodziców w Polsce po poronieniu, martwym urodzeniu lub śmierci dziecka wkrótce po porodzie: czas z dzieckiem, rejestracja dziecka, pogrzeb, urlop, świadczenia i miejsca, w których znajdziesz wsparcie.

To nie jest porada prawna ani medyczna. Ważne sprawy potwierdź w szpitalu, w Urzędzie Stanu Cywilnego (USC) lub w ZUS.

W nagłej sytuacji dzwoń pod 112. Jeśli jesteś w kryzysie lub myślisz o odebraniu sobie życia, zadzwoń pod 116 123 lub 800 70 2222 – bezpłatnie, całą dobę.
Delikatne różowe kwiaty w mgiełce światła

Cztery rzeczy, od których zależą Twoje prawa

Każdy tydzień

Masz prawo pochować dziecko na każdym etapie ciąży. Od sierpnia 2025 r. urlop macierzyński i zasiłek pogrzebowy nie zależą od tygodnia ciąży ani od ustalenia płci dziecka.

8 tygodni

Płatny urlop macierzyński dla mamy po urodzeniu martwego dziecka lub śmierci dziecka w ciągu pierwszych 8 tygodni życia.

7000 zł

Zasiłek pogrzebowy z ZUS od 1 stycznia 2026 r. dla osoby, która pokryła koszty pogrzebu.

3 dni

Czas na zgłoszenie urodzenia dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego po wystawieniu przez szpital karty martwego urodzenia.

Lekarze odróżniają poronienie od martwego urodzenia po 22. tygodniu ciąży. Twoja miłość i Twoja strata nie zależą od liczby tygodni.

Twoja sytuacja krok po kroku

Lekarze w Polsce nazywają stratę przed 22. tygodniem poronieniem, a od 22. tygodnia martwym urodzeniem. Dla większości Twoich praw ta granica nie ma już znaczenia: możesz pochować dziecko na każdym etapie, a od 6 sierpnia 2025 r. urlop macierzyński i zasiłek pogrzebowy przysługują niezależnie od czasu trwania ciąży i bez konieczności ustalania płci dziecka.

Przed 22. tygodniemOd 22. tygodniaUrodzone żywe, potem zmarło
PochówekTwoje prawo, jeśli chceszTwoje prawo, jeśli chceszPogrzeb jak po każdej śmierci
Rejestracja dziecka (USC)Możliwa z kartą martwego urodzenia; płeć dziecka musi być znanaZ kartą martwego urodzenia, w ciągu 3 dniRejestruje się urodzenie i zgon
Urlop mamy8 tygodni urlopu macierzyńskiego8 tygodni urlopu macierzyńskiego8 tygodni po porodzie, nie krócej niż 7 dni od zgonu
Zasiłek pogrzebowy (ZUS)7000 zł7000 zł7000 zł

Urlop i zasiłek zależą od tego, czy Ty (lub drugi rodzic) masz ubezpieczenie, na przykład jako pracownik. Jeśli nie masz pewności, zapytaj w ZUS (lub w KRUS, jeśli jesteś rolnikiem).

Poronienie, przed 22. tygodniem

Strata dziecka w pierwszych miesiącach ciąży zdarza się często, a mimo to jest prawdziwą stratą. Wielu rodziców czuje się z nią samotnie, bo inni mogli nie wiedzieć o ciąży.

  • Masz prawo pochować dziecko na każdym etapie ciąży. Powiedz w szpitalu, czego chcesz. Decyzja o ciele dziecka należy wyłącznie do rodziców. Zobacz pożegnanie.
  • Urlop macierzyński i zasiłek pogrzebowy: od 6 sierpnia 2025 r. wystarczy zaświadczenie lekarza lub położnej, nawet gdy nie ma aktu urodzenia, a płeć dziecka nie jest znana. Ministerstwo podkreśla, że dotyczy to straty niezależnie od czasu trwania ciąży. Jeśli ZUS lub pracodawca mają wątpliwości, pokaż im źródła na dole tej strony.
  • Rejestracja dziecka z imieniem jest możliwa, jeśli szpital wystawi kartę martwego urodzenia. Na karcie wpisuje się płeć dziecka. Zobacz dokumenty i imię dziecka.
  • Jeśli potrzebujesz więcej czasu, lekarz może wystawić zwolnienie lekarskie.
  • Szybko szukaj pomocy, jeśli krwawienie staje się obfite, odczuwasz silny ból lub masz gorączkę. W nagłej sytuacji dzwoń pod 112.

Martwe urodzenie, od 22. tygodnia

Gdy dziecko umiera przed porodem, mama zwykle rodzi swoje dziecko. Możesz je zobaczyć, przytulić i stworzyć wspomnienia, jak po każdym porodzie. Zobacz w szpitalu.

  • Kartę martwego urodzenia wystawia szpital. Na jej podstawie urodzenie zgłasza się w Urzędzie Stanu Cywilnego w ciągu 3 dni i można nadać dziecku imię.
  • Mama: 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, płatnego w wysokości 100%.
  • Partner: pracownikowi przysługują 2 dni zwolnienia okolicznościowego z powodu urodzenia dziecka, także gdy dziecko urodziło się martwe. Jeśli nie możesz pracować, lekarz może wystawić zwolnienie lekarskie.
  • Zasiłek pogrzebowy: 7000 zł z ZUS dla osoby, która pokryła koszty pogrzebu. Zobacz pożegnanie.

Jeśli dziecko urodziło się żywe, a potem zmarło

Jeśli dziecko wykazywało jakiekolwiek oznaki życia, nawet przez bardzo krótki czas, rejestruje się zarówno urodzenie, jak i zgon. Zakład pogrzebowy może pomóc w formalnościach. Jeśli dziecko zmarło w ciągu pierwszych 8 tygodni życia, mamie przysługuje 8 tygodni urlopu macierzyńskiego po porodzie, nie krócej jednak niż 7 dni od dnia zgonu. Zasiłek pogrzebowy przysługuje jak po każdej śmierci.

W szpitalu: czas z dzieckiem

Jeśli nie ma nagłej sytuacji medycznej, nie musisz się spieszyć. Standard opieki okołoporodowej, zmieniony od 7 maja 2026 r., zapewnia szczególną opiekę kobietom po stracie ciąży. Możesz oczekiwać lub poprosić o:

  • Salę z dala od kobiet w ciąży i mam ze zdrowymi dziećmi, jeśli szpital ma taką możliwość.
  • Pomoc psychologiczną, możliwie szybko. Poproś o nią, jeśli nikt jej nie zaproponuje.
  • Czas na pożegnanie, jeśli tego chcesz. To Twój wybór, a nie obowiązek. Pożegnanie powinno być możliwe, nawet jeśli chce go tylko jedno z rodziców.
  • Nadanie dziecku imienia i zachowanie pamiątek: zdjęć, odcisku stópki, opaski identyfikacyjnej, zdjęcia z USG.
  • Badania, które pomogą zrozumieć przyczynę, na przykład łożyska. Personel może zabezpieczyć materiał do badań genetycznych. Zapytaj, co jest proponowane i kiedy poznasz wyniki.
  • Skierowanie do poradni zdrowia psychicznego przy wypisie, jeśli go potrzebujesz.

Nie musisz robić niczego z tej listy. Wielu rodziców mówi później, że czas spędzony z dzieckiem pomógł im w żałobie. Cokolwiek wybierzesz, będzie dobre dla Ciebie.

Jeśli czujesz, że Twoje prawa nie są szanowane

Poproś o rozmowę z lekarzem prowadzącym lub położną oddziałową. Możesz bezpłatnie zadzwonić do Rzecznika Praw Pacjenta: 800 190 590.

Pożegnanie: pochówek i pogrzeb

Możesz pożegnać swoje dziecko na swój sposób. Daj sobie tyle czasu, ile potrzebujesz, żeby zastanowić się, czego chcesz.

  • Masz prawo pochować dziecko na każdym etapie ciąży. Tylko rodzice decydują, czy ciałem dziecka zajmie się szpital, czy odbiorą dziecko, aby je pochować.
  • Jeśli nie odbierzesz dziecka, pochówek organizuje szpital. W niektórych miastach są wspólne groby dzieci.
  • Pogrzeb religijny jest możliwy. Kościół katolicki umożliwia pogrzeb dzieci martwo urodzonych, które nie zostały ochrzczone.
  • Zasiłek pogrzebowy wynosi od 1 stycznia 2026 r. 7000 zł. Osoba, która pokryła koszty pogrzebu, składa w ZUS wniosek Z-12 w ciągu 12 miesięcy, jeśli Ty lub drugi rodzic jesteście ubezpieczeni. Wniosek może złożyć za Ciebie zakład pogrzebowy.
  • Poproś kilka zakładów pogrzebowych o wycenę. Istnieją małe trumny i urny dla dzieci.

Ręcznie robione drewniane trumienki i urny w kształcie serca wykonuje także Hart van Hout.

Dokumenty i imię dziecka

  • Kartę martwego urodzenia szpital wystawia, gdy płeć dziecka jest znana. Urząd Stanu Cywilnego sporządza wtedy akt urodzenia z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe. Możesz nadać dziecku imię.
  • Płeć zwykle można ustalić od około 15.–16. tygodnia ciąży. Wcześniej możliwe jest badanie genetyczne na własny koszt. NFZ go nie refunduje, a wynik jest po około 2 tygodniach.
  • Jeśli płci nie da się ustalić, szpital wystawia kartę zgonu. Nadal możesz pochować dziecko, a od sierpnia 2025 r. nadal przysługuje Ci urlop i zasiłek.
  • Stratę poza szpitalem również można zarejestrować.
  • Jeśli dziecko urodziło się żywe, sporządza się akt urodzenia i akt zgonu.

Jeśli coś jest niejasne, zapytaj w swoim Urzędzie Stanu Cywilnego.

Czas wolny od pracy

Nie musisz wracać do pracy, gdy jesteś w szoku. Oto co przewiduje polskie prawo.

Co się stałoMamaPartner
Poronienie lub martwe urodzenie8 tygodni urlopu macierzyńskiego, płatnego w 100%2 dni zwolnienia okolicznościowego; zwolnienie lekarskie w razie potrzeby
Dziecko urodzone żywe zmarło w ciągu 8 tygodni8 tygodni po porodzie, nie krócej niż 7 dni od zgonu2 dni zwolnienia okolicznościowego; zwolnienie lekarskie w razie potrzeby
  • Aby otrzymać zasiłek macierzyński, przekaż pracodawcy lub ZUS akt urodzenia, a jeśli go nie ma, zaświadczenie o martwym urodzeniu od ginekologa lub położnej.
  • Jeśli po urlopie nie jesteś gotowa lub gotowy do pracy, porozmawiaj z lekarzem o zwolnieniu lekarskim.
  • Pytania o świadczenia: skontaktuj się z ZUS (lub KRUS) albo z działem kadr pracodawcy.

Po powrocie do domu

Powrót do domu bez dziecka może być jednym z najtrudniejszych momentów. Nie ma jednego właściwego sposobu przeżywania żałoby ani żadnego harmonogramu.

  • Twoje ciało może reagować jak po każdym porodzie: może pojawić się pokarm, krwawienie i ból. Przy wypisie szpital informuje o opiece położnej POZ. Szukaj pomocy przy obfitym krwawieniu, silnym bólu lub gorączce.
  • Pomoc psychologiczna jest dostępna w ramach NFZ ze skierowaniem od lekarza. Grupy wsparcia i telefony pomocowe znajdziesz poniżej.
  • Partnerzy też przeżywają żałobę, często w ciszy. Przeczytaj nasz poradnik dla partnerów i ojców (po angielsku).
  • Rodzeństwo wyczuwa, że coś jest nie tak. Proste, szczere słowa zwykle pomagają bardziej niż milczenie. Dzieci mogą bezpłatnie dzwonić całą dobę pod 116 111. List z nasionami może być spokojnym zajęciem do wspólnego wykonania.
  • Trudne dni często wracają: przewidywana data porodu, rocznice, święta, ciąże innych osób. To normalne.
  • 15 października to Dzień Dziecka Utraconego. Wiele rodzin zapala świecę o 19:00 podczas Fali Światła.

Pisać to pamiętać.
Sadzić to trwać dalej.

Z listów z nasionami MIMATIS
Wsparcie w Polsce

Gdzie szukać wsparcia

Fundacje i grupy wsparcia w całej Polsce pomagają rodzinom po stracie dziecka, a telefony pomocowe działają także w nocy.

Wsparcie w żałobie · Warszawa

Fundacja Nagle Sami

Wsparcie dla osób w żałobie, także po poronieniu: bezpłatny telefon, grupy wsparcia i pomoc psychologiczna.

naglesami.org.pl
800 108 108
Informacje · Online

Poroniłam.pl

Informacje o prawach po poronieniu, przygotowane z lekarzami, położnymi i psychologami, oraz duża grupa wsparcia online.

poronilam.pl
Prawa

Fundacja Matecznik

Przystępne informacje o prawach po poronieniu lub stracie dziecka.

fundacjamatecznik.pl
Grupy wsparcia · Poznań

Fundacja Gonito

Grupy „Droga ku ukojeniu” dla rodziców po stracie dziecka oraz informacje o prawach.

fundacjagonito.org
Grupy wsparcia · Tarnów

Fundacja OPES139

Pomoc dla rodziców po stracie dziecka, w tym grupy wsparcia i pomoc przy poronieniu w szpitalu.

fundacjaopes139.pl
Opieka w szpitalu

Fundacja Rodzić po Ludzku

Działa na rzecz godnej opieki okołoporodowej i pomaga kobietom, których prawa w szpitalu nie zostały uszanowane.

rodzicpoludzku.pl
112

Numer alarmowy.

116 123

Kryzysowy telefon zaufania dla dorosłych. Bezpłatnie, całą dobę.

800 70 2222

Centrum wsparcia dla osób w kryzysie psychicznym. Bezpłatnie, całą dobę.

800 108 108

Fundacja Nagle Sami, dla osób w żałobie. Bezpłatnie, od poniedziałku do piątku, 14:00–20:00.

116 111

Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży. Bezpłatnie, całą dobę.

MIMATIS to bezpłatna platforma dla rodziców po poronieniu, martwym urodzeniu lub śmierci noworodka. Zobacz też nasze wskazówki na pierwsze dni po stracie, ogród pamięci i bibliotekę badań (po angielsku).