Po stracie dziecka w Polsce
Sprawdzone informacje dla rodziców w Polsce po poronieniu, martwym urodzeniu lub śmierci dziecka wkrótce po porodzie: czas z dzieckiem, rejestracja dziecka, pogrzeb, urlop, świadczenia i miejsca, w których znajdziesz wsparcie.
To nie jest porada prawna ani medyczna. Ważne sprawy potwierdź w szpitalu, w Urzędzie Stanu Cywilnego (USC) lub w ZUS.

Cztery rzeczy, od których zależą Twoje prawa
Masz prawo pochować dziecko na każdym etapie ciąży. Od sierpnia 2025 r. urlop macierzyński i zasiłek pogrzebowy nie zależą od tygodnia ciąży ani od ustalenia płci dziecka.
Płatny urlop macierzyński dla mamy po urodzeniu martwego dziecka lub śmierci dziecka w ciągu pierwszych 8 tygodni życia.
Zasiłek pogrzebowy z ZUS od 1 stycznia 2026 r. dla osoby, która pokryła koszty pogrzebu.
Czas na zgłoszenie urodzenia dziecka w Urzędzie Stanu Cywilnego po wystawieniu przez szpital karty martwego urodzenia.
Lekarze odróżniają poronienie od martwego urodzenia po 22. tygodniu ciąży. Twoja miłość i Twoja strata nie zależą od liczby tygodni.
Co dotyczy Ciebie
Wybierz sytuację najbliższą Twojej. Każda karta prowadzi do szczegółów.
Poronienie
Możesz pochować dziecko, skorzystać z urlopu macierzyńskiego i otrzymać zasiłek pogrzebowy. Rejestracja dziecka też jest możliwa.
Czytaj więcej ↓ Od 22. tygodniaMartwe urodzenie
Karta martwego urodzenia, rejestracja dziecka z imieniem, 8 tygodni urlopu, pogrzeb i zasiłek.
Czytaj więcej ↓ Na każdym etapieUrodzone żywe, potem zmarło
Rejestruje się urodzenie i zgon; przysługuje ten sam urlop i zasiłek.
Czytaj więcej ↓ Dla wszystkichWsparcie i telefony pomocowe
Fundacje, grupy wsparcia dla rodziców i telefony pomocowe w Polsce, niektóre całodobowe.
Czytaj więcej ↓Twoja sytuacja krok po kroku
Lekarze w Polsce nazywają stratę przed 22. tygodniem poronieniem, a od 22. tygodnia martwym urodzeniem. Dla większości Twoich praw ta granica nie ma już znaczenia: możesz pochować dziecko na każdym etapie, a od 6 sierpnia 2025 r. urlop macierzyński i zasiłek pogrzebowy przysługują niezależnie od czasu trwania ciąży i bez konieczności ustalania płci dziecka.
| Przed 22. tygodniem | Od 22. tygodnia | Urodzone żywe, potem zmarło | |
|---|---|---|---|
| Pochówek | Twoje prawo, jeśli chcesz | Twoje prawo, jeśli chcesz | Pogrzeb jak po każdej śmierci |
| Rejestracja dziecka (USC) | Możliwa z kartą martwego urodzenia; płeć dziecka musi być znana | Z kartą martwego urodzenia, w ciągu 3 dni | Rejestruje się urodzenie i zgon |
| Urlop mamy | 8 tygodni urlopu macierzyńskiego | 8 tygodni urlopu macierzyńskiego | 8 tygodni po porodzie, nie krócej niż 7 dni od zgonu |
| Zasiłek pogrzebowy (ZUS) | 7000 zł | 7000 zł | 7000 zł |
Urlop i zasiłek zależą od tego, czy Ty (lub drugi rodzic) masz ubezpieczenie, na przykład jako pracownik. Jeśli nie masz pewności, zapytaj w ZUS (lub w KRUS, jeśli jesteś rolnikiem).
Poronienie, przed 22. tygodniem
Strata dziecka w pierwszych miesiącach ciąży zdarza się często, a mimo to jest prawdziwą stratą. Wielu rodziców czuje się z nią samotnie, bo inni mogli nie wiedzieć o ciąży.
- Masz prawo pochować dziecko na każdym etapie ciąży. Powiedz w szpitalu, czego chcesz. Decyzja o ciele dziecka należy wyłącznie do rodziców. Zobacz pożegnanie.
- Urlop macierzyński i zasiłek pogrzebowy: od 6 sierpnia 2025 r. wystarczy zaświadczenie lekarza lub położnej, nawet gdy nie ma aktu urodzenia, a płeć dziecka nie jest znana. Ministerstwo podkreśla, że dotyczy to straty niezależnie od czasu trwania ciąży. Jeśli ZUS lub pracodawca mają wątpliwości, pokaż im źródła na dole tej strony.
- Rejestracja dziecka z imieniem jest możliwa, jeśli szpital wystawi kartę martwego urodzenia. Na karcie wpisuje się płeć dziecka. Zobacz dokumenty i imię dziecka.
- Jeśli potrzebujesz więcej czasu, lekarz może wystawić zwolnienie lekarskie.
- Szybko szukaj pomocy, jeśli krwawienie staje się obfite, odczuwasz silny ból lub masz gorączkę. W nagłej sytuacji dzwoń pod 112.
Martwe urodzenie, od 22. tygodnia
Gdy dziecko umiera przed porodem, mama zwykle rodzi swoje dziecko. Możesz je zobaczyć, przytulić i stworzyć wspomnienia, jak po każdym porodzie. Zobacz w szpitalu.
- Kartę martwego urodzenia wystawia szpital. Na jej podstawie urodzenie zgłasza się w Urzędzie Stanu Cywilnego w ciągu 3 dni i można nadać dziecku imię.
- Mama: 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, płatnego w wysokości 100%.
- Partner: pracownikowi przysługują 2 dni zwolnienia okolicznościowego z powodu urodzenia dziecka, także gdy dziecko urodziło się martwe. Jeśli nie możesz pracować, lekarz może wystawić zwolnienie lekarskie.
- Zasiłek pogrzebowy: 7000 zł z ZUS dla osoby, która pokryła koszty pogrzebu. Zobacz pożegnanie.
Jeśli dziecko urodziło się żywe, a potem zmarło
Jeśli dziecko wykazywało jakiekolwiek oznaki życia, nawet przez bardzo krótki czas, rejestruje się zarówno urodzenie, jak i zgon. Zakład pogrzebowy może pomóc w formalnościach. Jeśli dziecko zmarło w ciągu pierwszych 8 tygodni życia, mamie przysługuje 8 tygodni urlopu macierzyńskiego po porodzie, nie krócej jednak niż 7 dni od dnia zgonu. Zasiłek pogrzebowy przysługuje jak po każdej śmierci.
W szpitalu: czas z dzieckiem
Jeśli nie ma nagłej sytuacji medycznej, nie musisz się spieszyć. Standard opieki okołoporodowej, zmieniony od 7 maja 2026 r., zapewnia szczególną opiekę kobietom po stracie ciąży. Możesz oczekiwać lub poprosić o:
- Salę z dala od kobiet w ciąży i mam ze zdrowymi dziećmi, jeśli szpital ma taką możliwość.
- Pomoc psychologiczną, możliwie szybko. Poproś o nią, jeśli nikt jej nie zaproponuje.
- Czas na pożegnanie, jeśli tego chcesz. To Twój wybór, a nie obowiązek. Pożegnanie powinno być możliwe, nawet jeśli chce go tylko jedno z rodziców.
- Nadanie dziecku imienia i zachowanie pamiątek: zdjęć, odcisku stópki, opaski identyfikacyjnej, zdjęcia z USG.
- Badania, które pomogą zrozumieć przyczynę, na przykład łożyska. Personel może zabezpieczyć materiał do badań genetycznych. Zapytaj, co jest proponowane i kiedy poznasz wyniki.
- Skierowanie do poradni zdrowia psychicznego przy wypisie, jeśli go potrzebujesz.
Nie musisz robić niczego z tej listy. Wielu rodziców mówi później, że czas spędzony z dzieckiem pomógł im w żałobie. Cokolwiek wybierzesz, będzie dobre dla Ciebie.
Jeśli czujesz, że Twoje prawa nie są szanowane
Poproś o rozmowę z lekarzem prowadzącym lub położną oddziałową. Możesz bezpłatnie zadzwonić do Rzecznika Praw Pacjenta: 800 190 590.
Pożegnanie: pochówek i pogrzeb
Możesz pożegnać swoje dziecko na swój sposób. Daj sobie tyle czasu, ile potrzebujesz, żeby zastanowić się, czego chcesz.
- Masz prawo pochować dziecko na każdym etapie ciąży. Tylko rodzice decydują, czy ciałem dziecka zajmie się szpital, czy odbiorą dziecko, aby je pochować.
- Jeśli nie odbierzesz dziecka, pochówek organizuje szpital. W niektórych miastach są wspólne groby dzieci.
- Pogrzeb religijny jest możliwy. Kościół katolicki umożliwia pogrzeb dzieci martwo urodzonych, które nie zostały ochrzczone.
- Zasiłek pogrzebowy wynosi od 1 stycznia 2026 r. 7000 zł. Osoba, która pokryła koszty pogrzebu, składa w ZUS wniosek Z-12 w ciągu 12 miesięcy, jeśli Ty lub drugi rodzic jesteście ubezpieczeni. Wniosek może złożyć za Ciebie zakład pogrzebowy.
- Poproś kilka zakładów pogrzebowych o wycenę. Istnieją małe trumny i urny dla dzieci.
Ręcznie robione drewniane trumienki i urny w kształcie serca wykonuje także Hart van Hout.
Dokumenty i imię dziecka
- Kartę martwego urodzenia szpital wystawia, gdy płeć dziecka jest znana. Urząd Stanu Cywilnego sporządza wtedy akt urodzenia z adnotacją, że dziecko urodziło się martwe. Możesz nadać dziecku imię.
- Płeć zwykle można ustalić od około 15.–16. tygodnia ciąży. Wcześniej możliwe jest badanie genetyczne na własny koszt. NFZ go nie refunduje, a wynik jest po około 2 tygodniach.
- Jeśli płci nie da się ustalić, szpital wystawia kartę zgonu. Nadal możesz pochować dziecko, a od sierpnia 2025 r. nadal przysługuje Ci urlop i zasiłek.
- Stratę poza szpitalem również można zarejestrować.
- Jeśli dziecko urodziło się żywe, sporządza się akt urodzenia i akt zgonu.
Jeśli coś jest niejasne, zapytaj w swoim Urzędzie Stanu Cywilnego.
Czas wolny od pracy
Nie musisz wracać do pracy, gdy jesteś w szoku. Oto co przewiduje polskie prawo.
| Co się stało | Mama | Partner |
|---|---|---|
| Poronienie lub martwe urodzenie | 8 tygodni urlopu macierzyńskiego, płatnego w 100% | 2 dni zwolnienia okolicznościowego; zwolnienie lekarskie w razie potrzeby |
| Dziecko urodzone żywe zmarło w ciągu 8 tygodni | 8 tygodni po porodzie, nie krócej niż 7 dni od zgonu | 2 dni zwolnienia okolicznościowego; zwolnienie lekarskie w razie potrzeby |
- Aby otrzymać zasiłek macierzyński, przekaż pracodawcy lub ZUS akt urodzenia, a jeśli go nie ma, zaświadczenie o martwym urodzeniu od ginekologa lub położnej.
- Jeśli po urlopie nie jesteś gotowa lub gotowy do pracy, porozmawiaj z lekarzem o zwolnieniu lekarskim.
- Pytania o świadczenia: skontaktuj się z ZUS (lub KRUS) albo z działem kadr pracodawcy.
Po powrocie do domu
Powrót do domu bez dziecka może być jednym z najtrudniejszych momentów. Nie ma jednego właściwego sposobu przeżywania żałoby ani żadnego harmonogramu.
- Twoje ciało może reagować jak po każdym porodzie: może pojawić się pokarm, krwawienie i ból. Przy wypisie szpital informuje o opiece położnej POZ. Szukaj pomocy przy obfitym krwawieniu, silnym bólu lub gorączce.
- Pomoc psychologiczna jest dostępna w ramach NFZ ze skierowaniem od lekarza. Grupy wsparcia i telefony pomocowe znajdziesz poniżej.
- Partnerzy też przeżywają żałobę, często w ciszy. Przeczytaj nasz poradnik dla partnerów i ojców (po angielsku).
- Rodzeństwo wyczuwa, że coś jest nie tak. Proste, szczere słowa zwykle pomagają bardziej niż milczenie. Dzieci mogą bezpłatnie dzwonić całą dobę pod 116 111. List z nasionami może być spokojnym zajęciem do wspólnego wykonania.
- Trudne dni często wracają: przewidywana data porodu, rocznice, święta, ciąże innych osób. To normalne.
- 15 października to Dzień Dziecka Utraconego. Wiele rodzin zapala świecę o 19:00 podczas Fali Światła.
Pisać to pamiętać.
Sadzić to trwać dalej.
Gdzie szukać wsparcia
Fundacje i grupy wsparcia w całej Polsce pomagają rodzinom po stracie dziecka, a telefony pomocowe działają także w nocy.
Fundacja Nagle Sami
Wsparcie dla osób w żałobie, także po poronieniu: bezpłatny telefon, grupy wsparcia i pomoc psychologiczna.
naglesami.org.pl800 108 108
Poroniłam.pl
Informacje o prawach po poronieniu, przygotowane z lekarzami, położnymi i psychologami, oraz duża grupa wsparcia online.
poronilam.plFundacja Matecznik
Przystępne informacje o prawach po poronieniu lub stracie dziecka.
fundacjamatecznik.plFundacja Gonito
Grupy „Droga ku ukojeniu” dla rodziców po stracie dziecka oraz informacje o prawach.
fundacjagonito.orgFundacja OPES139
Pomoc dla rodziców po stracie dziecka, w tym grupy wsparcia i pomoc przy poronieniu w szpitalu.
fundacjaopes139.plFundacja Rodzić po Ludzku
Działa na rzecz godnej opieki okołoporodowej i pomaga kobietom, których prawa w szpitalu nie zostały uszanowane.
rodzicpoludzku.plNumer alarmowy.
Kryzysowy telefon zaufania dla dorosłych. Bezpłatnie, całą dobę.
Centrum wsparcia dla osób w kryzysie psychicznym. Bezpłatnie, całą dobę.
Fundacja Nagle Sami, dla osób w żałobie. Bezpłatnie, od poniedziałku do piątku, 14:00–20:00.
Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży. Bezpłatnie, całą dobę.
Źródła
Sprawdzono 28 października 2026 r. Przepisy się zmieniają; jeśli coś jest nieaktualne, napisz do nas.
- MRPiPS (3.12.2025): urlop i zasiłek pogrzebowy po stracie ciąży niezależnie od czasu jej trwania i bez ustalania płci
- Infor.pl: dokumenty do zasiłku macierzyńskiego i pogrzebowego po urodzeniu martwego dziecka od 6 sierpnia 2025
- Prawo.pl (14.11.2025): poronienie a martwe urodzenie – skrócony urlop macierzyński i zasiłek pogrzebowy
- Kodeks pracy, art. 180¹: 8 tygodni urlopu macierzyńskiego po urodzeniu martwego dziecka lub jego zgonie
- Gov.pl: Uzyskaj zasiłek pogrzebowy (7000 zł, wniosek w ciągu 12 miesięcy)
- ZUS: wyższy zasiłek pogrzebowy od 1 stycznia 2026 roku
- Infor.pl: 2 dni zwolnienia okolicznościowego w przypadku urodzenia martwego dziecka
- Rzeczpospolita: nowy standard opieki okołoporodowej od 7 maja 2026
- Mazowiecki Urząd Wojewódzki: Niekorzystne zakończenie ciąży – rekomendacje postępowania (2016)
- Szpital Powiatowy w Nisku: Twoje prawa po poronieniu lub martwym urodzeniu (przykład strony szpitala)
- Fundacja Matecznik: Mamy prawa po poronieniu lub stracie dziecka
- Warszawa 19115: telefony zaufania i infolinie
- Infor.pl: infolinia Rzecznika Praw Pacjenta 800 190 590
MIMATIS to bezpłatna platforma dla rodziców po poronieniu, martwym urodzeniu lub śmierci noworodka. Zobacz też nasze wskazówki na pierwsze dni po stracie, ogród pamięci i bibliotekę badań (po angielsku).